NLP modelleert het beste uit de verschillende wetenschappen en maakt het tot een model van verandering. Dit is een continu en dynamisch proces van modelleren: waarnemen, eigen maken zodat het overdraagbaar wordt. Op die manier ontstaan bruikbare denkmodellen en technieken.
NLP haalt een aantal inzichten uit andere disciplines:
- modellen uit de cognitieve psychologie: herkaderen van overtuigingen, het veranderen van representaties, het effectiever maken van leerprocessen en leerstrategieën, individuele en culturele filters begrijpen en naar handelen, perceptuele posities oefenen (loskomen van projecties).
- modellen uit de dieptepsychologie: taalpatronen van Milton Erikson (abstracties), tijdslijntechnieken, werken met metaforen, suggestief taalgebruik.
- modellen uit de gedragspsychologie: ankeren van hulpbronnen (Pavlov principe), leren associëren en dissociëren.
- modellen uit de linguïstiek.
- modellen uit de ontwikkelingspsychologie en de transpersoonlijke psychologie (Ken Wilber, Eric Schneider), spiral dynamics, (organisatie, groepen en individuen).
- Inzichten uit de filosofie en antropologie: boeddhisme, principes van cultuurverandering, systeemdenken, meditatie, het vermogen tot zelfrealisatie, hermeneutiek.